Barszcz wigilijny – przepis na doskonały zakwas

Barszcz czerwony zwykle rozpoczyna w polskich domach wigilijną ucztę. Podpowiadamy, co zrobić, aby barszcz miał tradycyjny smak, bogaty aromat i intensywny, ciemnoczerwony kolor!
Barszcz wigilijny – przepis na doskonały zakwas
Ten tekst przeczytasz w

Zupę tę można przygotowywać przez cały rok, jednak podczas wieczerzy poprzedzającej Święta Bożego Narodzenia je się jej postną wersję.

Barszcz na wigilijnym stole – historia

Barszcz to zupa, którą przygotowuje się w różnych częściach Europy Środkowej i Wschodniej – warianty tego dania nieco różnią się od siebie w zależności od regionu. Wiadomo, że ten buraczany przysmak przygotowywano już wieki temu i doceniano go zarówno ze względu na smak, jak i właściwości zdrowotne. 

O barszczu pisał Mikołaj Rej w Żywocie Człowieka Poczciwego. Natomiast w XIX-wieczny historyk Zygmunt Gloger – w swojej Encyklopedii Staropolskiej – wspominał, że zupa z buraków od stuleci była uważana za lekarstwo na różne przypadłości. Wzmianki o tym, że barszcz był zupą serwowaną podczas wieczerzy wigilijnej, pochodzą z XVI wieku. Gospodynie domowe gotowały go na zakwasie, który przygotowywały przynajmniej kilka tygodni wcześniej. Czerwona, buraczana zupa była podawana pod strzechami oraz na dworach. Serwowano ją w samą wigilię, ale także jako krzepiący posiłek w czasie świątecznego śniadania. Dzisiaj barszcz jest jednym z głównych bohaterów wieczerzy wigilijnej i można podawać go na kilka sposobów.

Jaki barszcz podaje się na wigilijnym stole?

Smakosze czerwonego barszczu chętnie przygotowują tę zupę przez cały rok, jednak danie przyrządzane z myślą o wigilijnym stole powstaje na bazie tradycyjnej receptury i z nieco innych składników. Do jego gotowania wykorzystuje się:

  • wywar z włoszczyzny i buraków
  • wywar ugotowany z suszonych grzybów
  • sfermentowany zakwas buraczany. 

Według niektórych receptur do przyrządzania zupy można wykorzystać jeden wywar warzywno-grzybowy.
Aby móc połączyć barszcz wigilijny z wyrazistymi dodatkami, nie doprawia się go pieprzem, a jedynie cukrem i solą. Dzięki temu ma on charakterystyczny, słodko-kwaśny smak. Istnieją także przepisy, zgodnie z którymi, zupę tę wzbogaca się podsmażoną cebulką, czosnkiem, posiekanymi burakami z wywaru oraz zaprawia się ją zasmażką. Jednak w zdecydowanej większości polskich domów serwuje się „czysty” barszcz, czyli bez warzyw, ale z typowymi, wigilijnymi dodatkami.

Zakwas buraczany – jego właściwości zdrowotne

Zakwas na barszcz powstaje z buraków, które przechodzą proces fermentacji. Właśnie dlatego ta baza to tradycyjnej wigilijnej zupy jest nie tylko tak smaczna, ale także ma szereg właściwości prozdrowotnych – można ją pić w zastępstwie naturalnych soków.
Zakwas buraczany jest bogaty w antyutleniacze (w postaci betaniny), a oprócz tego stanowi źródło cennego, łatwo przyswajalnego żelaza, witamin, kwasu mlekowego i bakterii Lactobacillus oraz błonnika. Dzięki temu:

  • może być on elementem diety osób, które cierpią na niedokrwistość
  • sprzyja on budowaniu odporności i pomaga szybciej uporać się z infekcjami
  • wspiera metabolizm
  • pomaga oczyścić organizm z toksyn
  • może być stosowany przez osoby, które muszą wyregulować ciśnienie krwi i obniżyć poziom cholesterolu
  • korzystnie wpływa na wydolność organizmu i wzmacnia go
  • dobrze wpływa na pracę jelit.

Ponadto po zakwas z buraków mogą sięgać także cukrzycy – proces fermentacji sprawia, że zostaje w nim obniżona zawartość cukrów prostych.

Jak zrobić zakwas buraczany do barszczu?

Zakwas na barszcz wykorzystasz do przygotowania postnej zupy, ale możesz spożywać go także jako napój – ma on lekko kwaśny smak i aromat urozmaicony przez dodatek przypraw. Ten ciemnofioletowy płyn przygotujesz z:

  • 300 g buraków
  • ¼ łyżeczki soli
  • 2 ząbków czosnku
  • 1 szklanki wody.

Ponadto do jego przyrządzenia będą potrzebne przyprawy – kilka ziaren pieprzu, ziela angielskiego oraz 1 liść laurowy. Opcjonalnie – aby urozmaicić jego aromat – można dodać do niego kawałek korzenia imbiru lub plaster korzenia chrzanu. 
Robienie zakwasu na barszcz zacznij od przygotowania solanki – do garnka wlej wodę i osól ją. Nieco podgrzej ten roztwór i mieszaj zawartość garnka do czasu, aż sól całkowicie się rozpuści. 
Na dnie słoika (o pojemności od 0,5-1l) ułóż przyprawy. Następnie włóż do niego połowę wszystkich buraków – muszą być obrane i pokrojone w kostkę lub w plasterki. Na warzywa połóż rozgniecione ząbki czosnku i przykryj je pozostałą porcją buraków. Na końcu należy zalać zawartość słoika wodą i zakręcić go – jednak niezbyt mocno, aby gazy powstałe podczas początkowego procesu fermentacji mogły swobodnie uchodzić. Do zamknięcia naczynia można wykorzystać też gazę i gumkę recepturkę.
Słoik z zakwasem na barszcz wigilijny odstaw w ciepłe miejsce – wystarczy, że postawisz go na kuchennym blacie czy włożysz go do szafki. Przez pierwsze 3 dni na buraczanym płynie może pojawiać się biała piana, którą należy zbierać łyżką. Po tym czasie szczelnie zamknij słoik i odczekaj jeszcze 2-4 dni – wtedy zakwas buraczany powinien być już gotowy.

Barszcz – jak zrobić tradycyjną, wigilijną zupę?

Czego potrzebujesz do przyrządzenia barszczu wigilijnego?

Aby ugotować tą postną zupę na stół wigilijny, przygotuj:

  • 1,5 litra wody
  • 500 g buraków
  • włoszczyznę – 3 marchewki, 1 korzeń pietruszki, ½ dużego selera
  • jabłko
  • cebulę
  • 5 suszonych śliwek
  • 10 g suszonych grzybów
  • 5 liści laurowych i 5 ziaren ziela angielskiego
  • ok. 0,5 l zakwasu buraczanego
  • sól i cukier do smaku.

Jak przygotować barszcz wigilijny – instrukcja krok po kroku

  • Grzyby zalej szklanką wody, odczekaj 30 minut, a następnie gotuj je kolejne pół godziny na małym ogniu wraz z wcześniej opaloną nad ogniem cebulą;
  • W osobnym garnku umieść włoszczyznę, obrane i pokrojonej buraki, śliwki, jabłka, liście laurowe, ziele angielskie – składniki te zalej wodą i gotuj bulion ok. 1h;
  • Gdy bulion będzie gotowy, przecedź go przez sito i wyjmij warzywa
  • Następnie dodaj do niego grzyby wraz z wodą, w której się gotowały, odczekaj, aż zupa nieco przestygnie i dopiero wtedy wlej do niej zakwas buraczany
  • Całość dopraw do smaku solą, cukrem i trzymaj na małym ogniu jeszcze ok. 30 minut – uważaj jednak, aby zupa nie zaczęła wrzeć.

Jak można podawać barszcz wigilijny?

Barszcz czerwony podczas wieczerzy wigilijnej podaje się w talerzach, w bulionówkach lub w filiżankach. W zupie tej nie ma warzyw, jednak dodaje się do niej tradycyjne przysmaki. Barszcz na wigilię je się z postnymi dodatkami, w których ukryto farsz – najczęściej z kapusty i grzybów. Zupa ta doskonale smakuje z:

  • pierogami
  • uszkami
  • pasztecikami
  • krokietami
  • z kulebiakiem – jest to drożdżowa strucla, w której znajduje się farsz z kiszonej kapusty, grzybów, cebuli i kminku.

Czym różni się barszcz wigilijny od tego przygotowywanego w ciągu roku?

Barszcz czerwony to nie tylko główny bohater wigilijnego stołu, ale też zupa często podawana na weselach, bankietach i jedzona przez cały rok. Jednak tylko podczas przedświątecznej wieczerzy jest to postne danie. 
Barszcz, który serwuje się przy innych okazjach, powstaje najczęściej na bulionie mięsnym – gotuje się go na bazie drobiu. Ponadto zwykle nie ma w nim dodatku zakwasu buraczanego i jest on gotowany na samych burakach. Zupa tam dość intensywny smak, gdyż dodaje się do niej ocet i pieprz. 

Barszcz wigilijny – najczęstsze błędy podczas przygotowywania tradycyjnej zupy

Czerwony barszcz z uszkami, krokietami czy pasztecikami to danie, na które niektórzy czekają cały rok. Co zrobić, aby nie zepsuć walorów smakowych i wyglądu tej zupy?

  • dodawaj zakwas w odpowiednim momencie

Zakwas buraczany to źródło cennych substancji odżywczych i bakterii probiotycznych. Jednak płyn ten traci swoje właściwości, gdy zostaje zagotowany. Dlatego przygotowując zupę, dodawaj go dopiero na samym końcu – wtedy, gdy ma ona temperaturę właściwą do spożycia. Jeśli zagotujesz barszcz z zakwasem, to ucierpi na tym również jego kolor – intensywnie czerwona zupa znacznie ściemnieje;

  • przygotuj aromatyczny bulion

Choć w barszczu to buraki grają pierwsze skrzypce, zupa nie będzie dobrze smakować, jeśli powstanie na mało esencjonalnym bulionie. W związku z tym nie oszczędzaj na warzywach, grzybach i przyprawach – to one odpowiadają za jedyny w swoim rodzaju smak tego postnego dania;

  • zawsze dodawaj buraki

Mimo że jednym ze składników wigilijnego barszczu jest zakwas z buraczany, to nie można rezygnować z dodawania do zupy samych buraków. To dzięki tym warzywom smak wigilijnego specjału jest tak bogaty.

Barszcz wigilijny dla dzieci

Zupę tą mogą zjeść ze smakiem wszyscy domownicy, niezależnie od wieku – jednak po warunkiem, że zostanie ona odpowiednio przygotowana. Jeśli przy wigilijnym stole zasiądą także dzieci, należy zrezygnować z przygotowywania barszczu z dodatkiem grzybów leśnych. Dotyczy to także uszek i pasztecików podawanych do zupy – farsz można przygotować z kapusty i pieczarek.

Jest bardzo smaczny, aromatyczny, kojarzy się ze świętami i można go jeść na zdrowie – barszcz czerwony na zakwasie z buraków to jedna z najważniejszych pozycji w świątecznym menu. Jego przygotowanie jest stosunkowo łatwe, ale o gotowaniu zupy trzeba pomyśleć już kilka dni wcześniej. Pozwoli to przygotować domowy, naturalny zakwas na barszcz, który odpowiada za intensywny smak i kolor zupy. 
 


To również Cię zainteresuje
6 najmodniejszych fryzur na co dzień
Jak pozbyć się hemoroidów?
Rodzaje miodów
Jak pozbyć się rybików cukrowych?
Sińce pod oczami - jak się ich pozbyć?
REKLAMA
Klawiatura przewodowa Dell KB522 Czarna multimedialna Poleasingowy
Ratowanie zalanej klawiatury
REKLAMA
Klawiatura przewodowa Dell KB522 Czarna multimedialna Poleasingowy
Morsowanie - zalecenia i korzyści
Sposoby na zajady
Objawy menopauzy
Data produkcji opony - jak sprawdzić?